Gdzie szukać metryk naszych przodków?

Akt urodzenia Zofii Głogowskiej z 1907 r.
Akt urodzenia Zofii Głogowskiej z 1907 r. metryki.genealodzy.pl
Kiedy jesteśmy już po etapie wypytywania bliższych i dalszych krewnych o ich przodków, należy rozpocząć poszukiwania metryk naszych przodków. Gdzie można je znaleźć? Czy każdy ma do nich dostęp?

Najprościej mówiąc – metryki urodzeń starsze niż 100 lat, a akta ślubów i zgonów starsze niż 80 lat, powinniśmy znaleźć w odpowiednim terenowo archiwum państwowym. Jest to jednak duże uproszczenie i prawnicy, którzy czytają ten tekst, klną pod nosem. Kwestię przekazywania metryk do archiwum państwowego bardzo szczegółowo omówiła w periodyku genealogicznym More Maiorum pani prawnik Izabela Heropolitańska.

Wracając jednak do meritum – jeśli nasz przodek urodził się w 1910 r. jego metryka urodzenia powinna znajdować się w archiwum państwowym. Warto jednak zaznaczyć, że księga urodzeń może obejmować np. okres od 1870 do 1940 r., dlatego też zostanie ona przekazana do archiwum państwowego najwcześniej w 2040-2041 r. W takiej sytuacji aktu należy poszukiwać w odpowiednim terenowo Urzędzie Stanu Cywilnego (wyszukiwarka tutaj).

Jeśli jesteśmy potomkami osoby, której metryki szukamy, jej kopię (lub odpis) dostaniemy bez żadnych problemów. Nieprzypadkowo piszę o kopii metryki, z niej bowiem dowiemy się większej ilości informacji – odpis skrócony lub zupełny ma bowiem pewien szablon, który zawiera ograniczoną liczbę danych. Co więcej, nie będziemy narażeni na to, że urzędnik błędnie odczyta nazwisko lub imię naszego krewnego. Należy jednak pamiętać, że sporządzenie kopii aktu spoczywa na stronie, która zgłasza taką chęć (czyli na nas), a nie na urzędniku.

Jeśli aktu urodzenia dziadka z 1910 r. nie ma już w Urzędzie Stanu Cywilnego, należy rozpocząć poszukiwania metryki w odpowiednim archiwum państwowym. Z pomocą przyjdzie wyszukiwarka „Pradziad”, w której możemy znaleźć informacje, gdzie znajdują się metryki z szukanej miejscowości. Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie archiwa wprowadziły dane do bazy, a niektóre z nich nie aktualizują informacji o swoim zasobie.

Kiedy już namierzymy archiwum, w którym znajdują się szukane metryki, możemy udać się do niego osobiście lub zlecić kwerendę. Księgi udostępniane są bezpłatnie, nie ma znaczenia, czy szukamy kogoś z rodziny – nie musimy udowadniać pokrewieństwa, a co więcej, w archiwum możemy wykonywać zdjęcia metryk własnym aparatem fotograficznym. W przypadku kiedy archiwum znajduje się daleko od nas, możemy zlecić kwerendę. Jeśli znamy szczegółowe dane, takie jak dokładna data urodzenia, imię, nazwisko, imiona rodziców, prawdopodobnie zapłacimy za sam skan lub kopię aktu.

Księgi przechowywane są również w parafiach oraz archiwach diecezjalnych lub archidiecezjalnych. Proboszcz parafii nie ma obowiązku udostępniać nam ksiąg – z kolei niektóre archiwa kościelne mają bardzo restrykcyjne warunki, jakie trzeba spełnić, aby uzyskać dostęp do metryk. Nie wszystkie też prowadzą kwerendy – w niektórych archiwach trzeba stawić się osobiście.

Bogatą bazę zmikrofilmowanych metryk posiadają również Mormoni – członkowie Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich. Dlatego jeśli metryk nie ma w archiwum państwowym oraz archiwum kościelnym, warto poszukać w mormońskim zasobie. Mikrofilmy można zamówić do wybranego Centrum Historii Rodziny – w Warszawie albo we Wrocławiu. Koszt wypożyczenia jednej rolki mikrofilmu na 90 dni to 15 zł.

Osobną kategorię stanowią metryki z dawnych Kresów II Rzeczypospolitej. Wiele ksiąg nadal znajduje się w parafiach, niektóre w archiwach kościelnych, inne zostały zdigitalizowane przez Mormonów, a część została wysłana do III Wydziału Rejestracji Stanu Cywilnego i Ksiąg Zabużańskich oraz do Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie.

Od kilku lat trwają prace digitalizacyjne – zarówno prowadzone przez genealogów-amatorów, jak i instytucje państwowe. Dlatego zanim zaczniemy odwiedzać archiwa, dokładnie prześledźmy największe metrykalne zasoby internetowe, na takich stronach, jak: szukajwarchiwach.pl, metryki.genealodzy.pl, poczekalnia.genealodzy.pl, metryki.genbaza.pl, genealogiawarchiwach.pl, Family Search, Archiwum Główne Akt Dawnych.
Trwa ładowanie komentarzy...